Vesturvón 1969

Vesturvón við fullari last í Barentshavinum 1980 - Mynd: Jóhan Páll Joensen
Mánadag 6. apríl 2015 klokkan 13:52 hvarv Thunder fyrrverandi Vesturvón frá havsins yvirlatu og liggur nú á 3800 metra dýpið.

Sørvágstrolarin Vesturvón frá 1969.

Les søguna hjá flotta sørvágstrolaranum Vesturvón bygdur í 1969, og sum hevði tvey systurskip í Klaksvík. Les um byggitíðina, um skipasmiðjuna Hatlø, um samstarvið við Laksafoss, um broytingar tíðina frá síðutrolara til hekkutrolara, um tveir maskinskaðar innanfyri sama ár, hoyr Jóhan Páll Joensen og Kára í Garði greiða frá umstøðunum umborð á Arctic Ranger fyrrverandi Vesturvón. Og til síðst men ikki minst, um hvussu seinastu árini hjá tí einaferð stolta farinum úr Sørvági, endaði sínar dagar sum sjóðrænararaskip á Suðurhøvum og til endan var søktur útfyri afrikonsku vesturstrondini.

Vesturvón við kai í Sørvági - mynd: Martin Andreasen

Navna- heimstaðar og eigaraviðuskifti hjá Vesturvón frá 1969 til 2015

Vesturvón VA200 (1969)

Stødd: 834 BRT. – Longd:  62 mtr – Breidd: 10 mtr. – Dýpd: 6,00 mtr.

Bygdur 1969 á Hatlø Verksted í Ulsteinvik, Noreg, sum bygginummar 36.

Stødd: 834 BRT.

1969 mars – Vesturvón VA200, Sørvág (XPRV) – P/F Vesturvón, Sørvági

1986 januar – Arctic Ranger H155, Hull – Boyd Line Ltd. (GHMA) - Bretland

1998 oktober – Rubin, St.Vincent & the Grenadines (J8VL5) – Boyd Line Management, Kypros

2000 mars - Rubin, St.Vincent & the Grenadines (J8VL5) – Muniz Castinera, Spanien

2002 januar – Rubin, Port Victoria, Seychellurnar (xxxx) – Southern Shipping Ltd., San Juan, Pontevedera, Spanien

2003 mai - Typhoon I, Belize (V3BK3) - Visatur Holding Inc., Vigo, Spanien (eigari: Estelares S.A., Panama)

2004 januar – Typhoon I, Togo (5VTN6) – Visatur Holding Inc., Vigo, Spanien (eigari: Estelares S.A., Panama)

2006 august - Typhoon I, Togo (5VTN6)

2010 apríl – Typhoon I, Togo (tikin úr skráseting í Togo) – eigari á Seychellunum

2010 apríl - Typhoon I, Togo (tikin úr skráseting í Togo) – Royal Marine and Spares Nigeria Ltd., Nigeria

2010 december – Thunder, Nigeria (5NTV)

2011 mars - Thunder, Nigeria (xxxx)

2011 september - Thunder, Nigeria (xxxx) - Visatur Holding Inc., Vigo, Spanien (eigari: Estelares S.A., Panama)

2012 februar - Thunder, Nigeria (xxxx)

2012 apríl - Thunder, Nigeria (xxxx)

2012 juli – Wuhan No.4, Mongolia (JVAY9)

2012 august – Thunder, Nigeria (5NTV)

2012 august – Kuko, Mongolia (JVHL4)

2012 oktober – Thunder, Nigeria (5NTV) – Felicite Shipping Corporation, Seychellurnar

2012 oktober – Wuhan N 4, Mongolia (JVAY9)

2013 februar – Thunder, Nigeria (xxxx)

2013 apríl – Thunder, Nigeria (5NTV)

2013 apríl – Wuhan 4, Mongolia (JVAY9)

2013 juni - Thunder, Nigeria (5NTV) - Trancoeiro Fishing S.A. Canela Shipping Ltd. (eigari: Royal Marine and Spares Nigeria Ltd., Nigeria

2013 august – Thunder, Nigeria (5NTV) – Estar Fisheries Cor 

2013 september – Ming No 5, Mongolia (JVAW5)

2013 oktober – Thunder, Nigeria (5NTV)

2013 november – Ming No 5, Mongolia (JVAW5)

2014 apríl – Ming No 5, Mongolia (JVAW5) – World Marine Navigation S.A.

2015 december – Thunder, Nigeria (5NTV) - Trancoeiro Fishing S.A. Canela Shipping Ltd. (eigari: Royal Marine and Spares Nigeria Ltd., Nigeria)

2015 mars – Thunder, Lagos, Nigeria (5NTV)

2015  - Tann 6.apríl. sakk Thunder vestur úr Ekvatorial Guinea, Afrika.

Interpol tekur fyrivarni viðvíkjandi upplýsingunum frá 1998 til 2015 omanfyri sum eru viðvíkjandi navnið, heimstaði, flaggi og eigaraviðurskiftum. Hesi eru ikki vátta av flaggstatinum, og í fleiri førum eru upplýsingarnir falskir.

Sum lesast kann omanfyri, eru navna- heimstaðar- flagg- og eigaraviðurskiftir skiftandi og ógreið. Fram til 1998 er tað greitt, fyrst Vesturvón í Sørvági og síðan Arctic Ranger í Hull. Eftir 1998 og fram til 6. apríl 2015 tá skipið søkkur, eru broytingar í identitetinum hjá skipinum heilar 29 ferðir, nøvnini Rubin, Typhoon I, Kuko, Wuhan No.4, Thunder og Ming No.5 ganga aftur og aftur, somuleiðis spøkja somu eigaraviðurskiftir aftur og aftur, sum týður uppá at bakmennirnir eru teir somu ígjøgnum øll árini.

Hatlø Verksted í Ulsteinvik - mynd: Ulstein Historielag

Sørvingar undirskriva byggisáttmála til hekkutrolara

Um árskifti 1967-68 skriva sørvingar sáttmála við norska skipasmiðju um bygging av einum hekkutrolara fyri 9 milliónir krónur. Tað er P/F Vesturvón í Sørvági ið hevur skriva sáttmála við Hatlø Verksted í Ulsteinvik í Noreg um at byggja ein hekkutrolara fyri 9 millónir krónur, treyta av at fígging fæst. Trolarin skal ætlandi verða 201 fót langur (62 metur) og er systurskip til tveir hekkutrolarar sum P/F Stella í Klaksvík hevur bílagt á Søviknes Verft. Tað var upprunaliga P/F Stella í Klaksvík - við Laksafoss brøðunum á odda- sum bíðlegði skipið, men P/F Vesturvón yvirtók byggisáttmálan.

Vesturvón - mynd: Jóhan Páll Joensen

Skipini skullu lasta 550 tons av flaki og 220 tons av saltfiski. Høvuðsmaskinan verður 2200 hestakreftir, ið skal geva eina ferð uppá 13 míl, tá teir eru fullfermdir.

Roknað verður við at hekkutrolari av hesum slagnum, kann gera 2,5 túrar um árið, um hann fær fulla last, og virði á hvørjari last kemur at liggja um 2,5 millónir krónur.

Dávur Poulsen, skipari av Strondum og Árni Joensen, maskinstjóri úr Sørvági, høvdu byggieftirliti. - mynd: Jákup Jørgensen

Eginpeningurin til nýggja trolaran fæst til vega við gamla partapeninginum í P/F Vesturvón og við søluni av stállínuskipinum Vesturvón í 1966, hetta tilsamans er eini 5-600.000 krónur, harumframt setur Sørvágs Kommuna 200.000 krónur í felagið og so er ætlanin at tekna 100.000 krónur í nýggjum partapeningi, so at rokkið verður upp til tær 900.000 krónurnar í eginpeningi ella tey 10 prosentini av byggikostnaðinum, sum krevst fyri at fáa fígging.

Lán upp til 50 prosent fæst frá Realkreditstovninum, við 6,5 prosent í rentu yvir 10 ár.

Byggitíðin er ætlað at verða um eitt ár.

Vesturvón á royndartúri í Noreg - mynd: Ulsteingroup

Byggitíðin – broytingar, meirkostnaður, óhapp, dópur, eftirhildin og ætlanir um at selja Vesturvón.

Trolarin Vesturvón var bygginummar 36 hjá Hatlø Verksted. Skipið var 834,47 bruttotons, og mesta longd er 61,75 metrar, 10,24 metrar breiður og mesta djúpt er 7,01 metur. Høvuðsmaskin er ein 8 cylindraður MWM 4SA 1641 kW / 2248 Hk.

Í byggitíðarskeiðnum ynskti reiðaríði broytingar, soleiðis at ætlanin um ein kombineraðan flaka- og saltfiskatrolara verður slept, ístaðin ynskir reiðaríði at byggja trolaran sum reinan flakatrolara, tvs. at saltfiskalastin uppá 220 tons verður broytt til frystilast. Hetta dýrkar trolaran 1.526.000 norskar krónur, sum upprunaliga skuldi kosta 8.680.000 føroyskar krónur, eisini hava kursbroytingar dýrka skipið nakað.

Tí verður áheitan send Føroya Landstýri um landskassaveðhald fyri meirkostnaðinum, umsóknin verður løgd fyri løgtingsins fíggjarnevnd. Landstýri og fíggjarnevndin samtykja at veita stuðul, 15 prosent í studningi og veðhalda fyri 75% av meirkostnaðinum, treyta av at 152.606 norskar krónur vera teknaðar í partapeningi afturat. Tískil kemur Vesturvón at kosta um 11 milliónir krónur at byggja.

Arbeiði at byggja trolaran heldur fram og undir sjóseting hjá Hatlø Verksted, ber Vesturvón við land við ”Sneiingen” og fær skaða á róðri og mátti tískil uppaftur á beding.

Eftir dópin av Vesturvón á Hatlø F.v.: Leif Hatlø, Erling Laksáfoss, Karolina Hansen, gumma, Johannes Niclasen, Hjlamar Hvítklett, Eivind Niclasen

23. mars 1969 verður Vesturvón verður dóptur á Hatlø Mekaniske Verksted.

Tað er ein várdagur fullur av vónum í Ulsteinsvik, við útrustningkaiina hjá Hatlø Mekaniske Verksted liggur eitt ”vidundur” av einum skipið, flaggskrýtt, ein nýbygdur hekkutrolari við tí síðsta nýggja innafyri flakamaskinur, skrædlarar, eina veldiga frystilast, manningarrúm til 47 mans, aircondition sum sjálvt í tropiskum sjógvi, skal gera tað svalligt hjá manningini.

Hetta er tann besti og mest avanseraði verksmiðjutrolarin sum nakrantíð er bygdur. Soleiðis lýstu norsku bløðini Vesturvón í 1969.

Gumma er Karolina Hansen, hon lesur fyrsta vers av føroyska tjóðsanginum ”Tú alfagra land mítt” og síðan doypur hon skipið við hesum orðum ”Vóni tú navnið høgt vil bera, Vesturvón skal navn títt verða” lesur Karolina upp áðrenn sjampanjufløskan verður slept ímóti skipssíðuni. Síðan bjóðar skipasmiðjan til døgurða á Ulstein Hospits. Leif Hatlø, stjóri sum heldur røðu vegna Hatlø Verksted, minnir millum annað gummuna á: at fylgja skipinum við góðum tankum, restina av lívinum. Og tað kom at vísa seg at vera brúk fyri, nógvum og góðum tankum.

Vesturvón á Hatlø Verksted - mynd: Jákup Jørgensen

Tá skipið var liðugt og hevði verði royndartúr, vil norska skipasmiðja ikki handa reiðarínum skipið, tí tilsøgn er ikki fingið frá føroysku mynduleikunum um at veðhildi verður fyri meirkostnaðinum av Vesturvón. Manning fór úr Føroyum, men kom heim aftur at halda páskir, ímeðan viðurskiftini ímillum skipasmiðju og reiðarí vera fingin uppá pláss.

Vegna trupuleikarnar við fígging av meirkostnað, var eisini uppá tal at selja skipið, eitt boð áljóðandi 1 millión meira enn byggikostnaðurin var, lá á borðinum hjá P/F Vesturvón, tað var frá norska felagnum Findus.

Dávur Poulsen, skipari á Vesturvón fyrstu árini - mynd: Sjóvar Fornminnisfelag

Fyrsti skiparin á Vesturvón – Dávur Poulsen av Strondum.

”Hann var tignarligur og hann útstrálaði ein náttúrligan mynduleika. Samstundis var hann ótrúliga vinsælur. Hann dugdi ikki hetta við at taka seg sjálvan so hátíðarliga og kundi eisini flenna eftir sær sjálvum” soleiðis greiðir ein av sjómonnunum -sum hevur silgt sama við Dáva- frá í endurminningum.

Dávur Poulsen var fyrsti skipari á tí nýggja stásiliga flakatrolaranum Vesturvón, sum kemur á Sørvág á páskum í 1969. Dávur var áðrenn hetta skipari á nýbygninginum Magnus Heinason, sum var bygdur í Portugal, tað er sum skipari á hesum stolta farið í 60unum, at Dávur verður kendur um allar Føroyar.

Jónfinn Árnafjall skrivar um Dáva í bókini Krossgøtur: Eg var fleiri túrar við Vesturvón við Dáva sum skipara, eitt skal Dávur eiga til rós, at sjálvt um rokfiskiskapur var, vildi hann hava, at møti skuldi verða hildið hvørt sunnukvøld.

Leif Hatlø skipasmiðjustjóri á Hatlø Verksted - mynd: Ulstein Historelag

Meira um Hatlø Mekaniske Verksted og Leif Hatlø.

Skipasmiðjurin frá Ulsteinsvik – Leif Hatlø er maðurin, sum ígjøgnum eitt fimtan ára tíðarskeið, gekk á odda, tá føroyski fiskiflotin skuldi endurnýggjast, frá mitt í 50unum. Tað byrjaði við einari ”einsligari svalu”, ”Vesturhavið Blíða” eitt 110 fóts stállínuskip til eitt føroysk reiðarí í 1956. Síðan duttu tey (skipini) sum ”eplir úr posanum”, heilt upp til 21 fiskiskip við byggiplátuni frá Hatlø Mekaniske Verksted, hoyrdu heima í Føroyum, í øllum oyggjum, í smáum og stórum bygdum.

Tað fyrsta skipið (Vesturhavið Blíða) var latið føroysku eigarunum frá skipasmiðjuni veturin 1956 (16.12.1956), og skipari og manning á ”Vesturhavið Blíða” setti kósina vestur í hav í lagaligum veðrið. Men Vesturhavið Blíða var ikki meira enn komið til Føroyar, tá óveður brast á, og eitt skip (íslendiski Goðanes rendi á Flesjarnar) rendi á land og gjørdist vrak. Eingin hættaði sær út at bjarga, sum veðri var, undantikið tað nýbygda ”Vesturhavið Blíða”, sum við einum nærmast óveruligum bjargingarinnsatsið, bjargaði allari manningini. (rætting: allari manningini uttan skiparanum)

Vesturhavið Blíða var fyrsta skip bygt til Føroyar frá Haltø Verksted í 1956 - mynd: Jónleif Joensen

Søgan um um bjargingina gekk frá manni til mann, og tú kann ætlað tær positivu fylgjur, hetta hevði fyri skipasmiðjuna, at Vesturhavið Blíða hevði klára seg so gott.

Tann eini føroyski reiðarin fyri og annar eftir kom á gátt hjá okkum, og bara fyri tann eina føroyska reiðarin bygdu við heili seks skip (Poul Hansen úr Havn)

Soleiðis greiðir stjórin á Hatlø Mekaniske Verft, Leif Hatlø frá í endurminningum.

Tey 21 skipini Hatlø Mekaniske Verksted bygdi til Føroyar frá 1956 og 15 ár fram vóru: Vesturhavið Blíða, Brestir, Beinir, Grímur Kamban, Ólavur Hvíti, Jógvan á Gørðunum, Óla Horn, Magnus á Gørðunum, Petur á Gørðunum, Tummas við Kráir, Hjalnafossur, Tungufossur, Dagstjørnan, Finnur Fríði, Beinir (nr.2), Kallsevni, Leivur Hepni, Norðbúgvin, Sólborg, Borgarin og Vesturvón.

Tey 6 skipini til ein reiðara: Brestir, Beinir, Grímur Kamban, Beinir (nr.2), Kallsevni, Leivur Hepni. Til P/F Kimbil og Poul Hansen úr Havn.

Goðanes NK105, Neskaupstaður - mynd: Jónleif Joensen

Stutt um hendingina við Flesjarnar: Vesturhavið Blíða, kom til Føroyar tann 22. december 1956. Og mannigin byrjaði at rigga til, til fiskiskap, ætlandi ein saltfiskatúr undir Íslandi. Tað var um kvøldið tann 2. januar 1957 at Goðanes sendi út neyðarkall, tí teir høvdu rent á Flesjarnar. Vesturhavið Blíða fór saman við øðrum skipum til hjálpar beinavegin og lá allað hesa óhugnaligu illveðursnátt og lýsti við ljóskastaranum í meðan bjarginigin av manningini á Goðanes fór fram. Menn vóru samdir um tað, at ljóskastarin hjá Vesturhavinum Blíða var tað sum gjørdi at henda bjarging endaði við so frægum úrsliti sum hon gjørdi. Tá var nevniliga ikki eitthvørt skip útgjørt við ljóskastara. Manningin taldi 24, 23 blivu bjargaðir, 1 sjólátist, tað var skiparin sum var seinastur av Goðanes.

 

 

Vesturvón við kai í Sørvági 13. apríl 1969 - mynd: Jógvan Helgi Hansen

Vesturvón kemur til Føroyar.

Sunnumorgunin 13. apríl 1969 um 10 tíðina, legði Vesturvón til kai í Sørvági. Stór manfjøld úr allari oynni var komin at fagna nýggja skipinum. Sóknarstýrisformaðurin Niclas Niclasen, beyð skipinum vælkomið, og nevndi hvussu týdningarmikið eitt skip av hesi støddini hevði fyri bygdina. Sørvágs Tónleikarafelag spældi á kaini.

Vesturvón á framsýningartúri á Havnini - mynd: Jónleif Joensen

Um skipið verður sagt: Vesturvón er bygginummar 36 hjá Hatlø Verksted í Ulsteinvik og er systurskip til Stellu Kristinu. Ferðin á skipinum heim úr Noreg heim til Føroyar var 14 míl, skipið er 834 bruttotons til støddar, longdin er 62 metur, breiddin 10 metur og djúpgangandi 7 metur.

Høvuðsmotorurin ein MWM er 1641kW / 2200Hk fýra takt diesel, 8 cylindarar 4SA, úr Mannheim úr Vesturtýsklandi (MWM = Mechanische Werkstätte Mannheim). Hjálpimotorarnir eru 3 í tali, 150 kvt. hvør

Koyggjurnar eru 48 í tali og harumframt eru 2 pláss í sjúkralugari.

Trolútgerðin umfatar bæði botntrol og flótitrol. Trolarin hevur gjøgnumgangandi troldekk.

frá Dimmalætting

Og niðri undir er flakavirki, onnur flakamaskinan kann framleiða um 1000 kg um tíman, hin um 2000 kg, flaki verður pakkað í kartong, klárt til marknað. Á fabrikkini eru 3 blokkfrystarar, frystiorkan er 12 tons um samdøgrið.

Flakaframleiðslan umborð verður seld á amrikanska marknaðinum, tað er P/F Stella í Klaksvík ið skal standa fyri søluni av fiskaúrdráttunum hjá Vesturvón, sami keypari í USA keypir framleiðsluna hjá Stellu Kristinu og tá Stella Karina kemur í flotan. Avtalan við amerikanska keyparan varar í 10 ár og teir binda seg til at keypa allan fiskin frá hesum trimun skipunum fyri hægsta markaðarprís.

 

Triði hekkutrolarin av hesum slagnum (Stella Karina) er í gerð á Søviknes Verft, hann er 236 føtur (Vesturvón er 202 føtur), og ætlanin er at hann skal vera liðugur í mai 1969. Tað er P/F Stella í Klaksvík ið byggir hann. Ætlanin er at byggja eitt fjórða systurskip á Søviknes Verft, sum skal eita Stella Maria.

Stella Kristina og Stella Karina við kai í Klaksvík, Vesturvón gráur mynd infeld - myndir: Eyðun Høgnesen og Jákup Jørgensen

Samstarv við Laksáfoss - Vesturvón og Stellurnar

Vesturvón hevði tvey systurskip í Klaksvík, sum áður nevnt,  tey vóru bygd á Søviknes Verft eitt frammanundan og eitt samstundis sum Vesturvón, tey itu Stella Kristina, latin eigarunum 1968 og Stella Karina latin eigaranum 1969. Stella Karina var 34 føtur longri enn hinir báðir
Reiðaríi var P/F Stella í Klaksvík, reiðari á teimum var Erling Laksafoss.

Sambært heimasíðuni hjá Ulstein vóru tað Laksafoss mennirnir í bíðløgdu Vesturvón frá Haltø Mekaniske Verksted í Ulsteinvik.

Men P/F Vesturvón yvirtók sáttmálan.

STELLA SHIPPING & COMMERCIAL CO. LTD. í Klaksvík - mynd: Dimmalætting

Í byrjanini hevði Laksafoss nógv við Vesturvón at gera. Teir vóru ein av høvuðspartaeigarunum.

P/F Stella hevði søluna av lastini hjá Vesturvón um hendi, var umboð fyri høvuðsmotorin í var MWM, o.a.

Fiskurin var pakkaður í Stellu pakning og Vesturvón var mála við reiðarí litunum hjá Stella-reiðarínum at byrja við.

Eftir at ósemja tók seg upp, var Laksafoss keyptur út og alt samstarv helt uppat, um sama mundi bleiv Vesturvón málaður bláður, samstundis sum øll Stellu eykenni blivu beind burtur.

Pakkningurin hjá P/F Stella
Stella Kristina KG320 á Havnini á framsýningartúri á Havnini í 1968 - mynd: Jónleif Joensen
Stella Karina KG321 á Havnini á framsýningartúri á Havnini í 1969 - mynd: Jónleif Joensen
Vesturvón við kai í Honningsvaag 1969 - við litum og eyðkennum hjá P/F Stella - mynd: Jákup Jørgensen
Vesturvón fekk tann bláa litin í 1972 - mynd: Jóan Pauli í Geil

Síðutrolarar, fyrsti føroyski hekkutrolari, systurskipini Stella Kristina, Vesturvón, Stella Karina.

Brandur Sigmundarson TN370 hjá P/F Kimbil í Havn - mynd: Fredrikshavn Skibsværft.
Magnus Heinason TN177 hjá P/F Tórshavnar Trolarafelag - mynd: Jónleif Joensen

Í 1960 og 61 komu Brandur Sigmundarson og Magnus Heinason, sum vóru eitt framhald av royndunum við síðutrolarum, stór og rúmlig skip 1036 bruttotons til støddar, nakað væl størri enn, tildømis Fiskanes, Jegvan Elias Thomsen og Gullberg sum vóru ávikavist 799, 720 og 795 bruuttotons, teir komu í 1955 og 1956, Fiskanes í ´55 og Jegvan Elias Thomsen og Gullberg í ´56.

Skipini royndust væl og fiskaðu nógv, men alt gekk fyri seg frammi á dekkinum, tað verið seg trolarbeiði og at hagreiða fisk, og var tað hart at standa á dekkinum við frostgradum, sjaskveðri og illveðrið.

Tað var harført at standa á opnum dekkið í Norðurhøvum - Andrias Jensen á Túvali í Sørvági umborð á Brandur Sigmundarson - mynd: Thomas Jacob Johansen
Brandur Sigmundarson á heimleið við fullari last - mynd: Thomas Jacob Johansen

Fiskanes, Jegvan Elias Thomsen og Gullberg sum vóru ávikavist 799, 720 og 795 bruuttotons, komu  mitt í 50unum.

Fiskanes TN50 hjá havnamonnum, kom í føroyska fiskiflotan í 1955 - mynd: Eddi Leyni
Jegvan Elias Thomsen VA15 hjá sandavágsmonnum, kom í føroyska fiskiflotan í 1956 - mynd: Úr myndasavninum hjá Karmal Olsen eldra - Páll Hellu.
Gullberg VN146 hjá vestmenningum, kom í føroyska fiskiflotan í 1956 - mynd: Eddi Leyni

Kap Farvel kemur

Tað var tað onki minnið enn eitt stórt frambrot tá vestmenningar keyptu Kap Farvel í 1966, hetta var fyrsti hekkutrolari sum føroyingar áttu. Og skipið hevði verksmiðju undur dekkið.

Í 1967 byrja Laksafoss mennirnir í Klaksvík, sum í nógvum skipaviðurskiftum, vóru framman fyri sína tíð, at hugsa um at byggja hekkutrolarar við verksmiðju, í Noreg. Upprunaliga ætlanin var at byggja 4 systurskip. í 1968 og 1969 vóru Stella Kristina, Vesturvón og Stella Karina liðugt bygd. Fjórða skipið bleiv ikki bygt.

Fyrsti føroyski hekkutrolarin Kap Farvel VN195 úr Vestmanna - tekning: Kap Farvel á facebook
Kap Farvel VN195 við kai í Vestmanna - mynd: Kap Farvel á facebook
Sigandi løtumynd á fiskifeltinum - myndin tikin frá einum av seinastu síðutrolarunum Magnus Heinason, fyrsti føroyski hekkutrolain Kap Farvel til høgru og Vesturvón ein av nýbygdu føroysku hekkutrolarunum - mynd: Jónleif Joensen
Gamalt og nýtt og tó bara 8 ár ímillum skipini - Magnus Heinason kom í 1961 og Vesturvón kom í 1969 - mynd: Jónleif Joensen.
Vesturvón at borði hjá Kap Farvel eftir útgerð úti á fiskifeltinum - mynd: Kap Farvel á facebook
Vesturvón at borði hjá Kap Farvel eftir útgerð úti á fiskifeltinum - mynd: Kap Farvel á facebook

Maskinskaðar

1972 var eitt trupult ár hjá Vesturvón, tveir maskinskaðar vóru hetta árið, báðu fer staddir til fiskarí í Grønlandi.

7. mai 1972 fekk Vesturvón maskinskaða í Julianehåbsbuktini, tað vóru trupuleikar við høvuðsmotorinum, teir vóru beint komnir til Grønlands, høvdu roynt í tveir dagar og høvdu 8 tons av flaki í lastini. Systurskipið Stella Kristina, sum um tað mundi hevði 700 tons í lastini og var ávegis heim til Føroyar tók Vesturvón uppá sleip heim. Teir komu á Sørvág tann 14. mai. Sleipið heim gekk væl.

Vesturvón bleiv síðan sleipaður til Aalborg av donskum sleipibáti, motorurin bleiv tikin úr skipinum og fluttur til MWM verksmiðjuna í Týsklandi, sum helt seg kunna fáa motorin í stand eftir 10 døgum.

Sambært sjófrágreiðing var støðan við høvuðsmotorinum hendan: ”Motorens bundramme og stativ beskadiget. Efter havariet blev Vesturvón slæbt til Sørvág af fiskefartøj Stella Kristina”.

Vesturvón - mynd: Finn Bjørn Guttesen
Stella Kristina sleipaði Vesturvón heim úr Grønlandi í 1972 - myndin er frá 1971 í Grønlandi - mynd: Poul Osberg Hansen

Seinni maskinskaðin

27. november 1972 var aftur gali við høvuðsmotorinum, Vesturvón lá á Bananbankanum í Grønlandi, tá høvuðsmotorurin misti smyrjoljutrykkið og krumtapsleiðini fingu skaða. Nú var tað hitt systurskipið úr Klaksvík, Stella Karina sum kom til hjálpar, og sleipaði Vesturvón inn til Godthåb. Tað komu teknikarar frá MWM til Godthåb, men skaðin var so umfatandi at avgjørt var at sleipa Vesturvón til Aalborg einaferð enn. Danski sleipibáturin Skuld hjá Svitzer, sleipaði Vesturvón úr Godthåb til Aalborg, har motorurin enn einaferð verður tikin úr skipinum og sendur til MWM í Týsklandi til umvælingar, botnramman og krumtapaksilin blivu skift út, henda umvælingin gekk skjótari enn vænta, og longu fyrst í februar 1973 fer Vesturvón nýggjan túr til Grønlands.

Undir sjófrágreiðing í Føroyum, helt maskinmeistarin umborð at orsøkin til maskinbrekið á Vesturvón helst hevur verið, at smyrjoljucentrifugan ikki riggaði sum hon skuldi. Tvs. at motorurin er tømdur fyri smyrjolju av feili við smyrjoljucentrifuguni.

47 mans vóru við Vesturvón hendan túrin, og ætlanin var at senda teir 39 heim úr Grønlandi við flogfarið, hetta vísti at verða trupult, tí tey tvey rutuflogførini um vikuna úr Syðra Streymfirði eru so gott sum fullsett hesa tíðina á árinum. Manningin kom ikki heim fyrrenn beint uppundir jól.

Vesturvón - mynd: Eyðun Høgnesen
Stella Karina sleipaði Vesturvón inn til Godthåb í november 1972 - mynd: Jónleif Joensen

Dramatiskt sleip.

Illveður var so gott sum allan túrin um Atlantshavið, hjá Skuld og Vesturvón og 4 ferðir slitnaðu endarnir. Fyrsti trossin slitnaði seinnapartin jólaaftan 200 fjórðingar eystur úr Kappanum og tað tók 6 tímar at fáa fast aftur. Um 10-tíðina sama kvøldið brast ein 6 tumma stálveirur, sum var 600 metrar langur. Veirurin mátti sleppast. Við Føroyar komu skipini inn í ringastu ódnina á allari ferðini. Um somu tíð máldu teir í Mjørkadali vindmegi 15 (50-58 m/s), og tekjur rivur seg leysar í Føroyum. Tá brast triði sleipitrossin, men hást illveður fingu teir gjørt hin fjórða sleipitrossan fastan. Tað var ein nylontrossi og hann helt til seinnapartin dagin eftir. Síðani batnaði veðrið, og Skuld og Vesturvón komu í øllum góðum til Aalborg í januar 1973. Við sleipibátinum vóru 9 mans, umborð á Vesturvón vóru teir 8. Ætlandi skuldi umvælingin  av høvuðsmotorinum taka ein mánað.

Eftir seinnu hendingina, var samkoma um borð á Vesturvón, har teir 8 av manningini sum við vóru undir sleipinum frá Godthåb til Aalborg um jóltíðir, blivu heiðraðir við gávu frá Tryggingarsambandi Føroyar, eitt barometur. Á plátuni stóð graverða: ”Til áminningar um áræði og dirvi, tá ið ”Vesturvón” var sleipaður frá Grønlandi til Aalborg december-januar 1972-1973.”

Sleipibáturin Skuld sleipaði Vesturvón úr Godthåb til Aalborg - mynd: tidarrit.fo
Teir 8 sum vóru umborð á Vesturvón undir dramatiska sleipinum fingu barometur frá Tryggingini - Alberg Johansen úr Sandavági var stýrimaður á Vesturvón henda túrin - Myndir: Torfinn Johansen og Finn Bjørn Guttesen
Høvuðsmaskina á Vesturvón var tvær ferðir í Mannheim í Týsklandi í 1972 - ein 8 cylindraður MWM 4SA 1641 kW / 2248 Hk - myndin er av tilvildarligum MWM motori.

Sjólívið - nakrar myndir umborð

Eitt gott hál komi inn á dekkið 1969 - eini 10 tons í flaki - mynd: Jákup Jørgensen
Í messuni í december 1970 - f.v.: Fraser Eysturoy, Jákup Jørgensen, Eyðun Lauritsen, Jens Eli Ellefsen - mynd: Jákup Jørgensen
Berti Hansen umborð á Vesturvón 1969 - mynd: Jákup Jørgensen
Maskinmenn 1969 - Trúgvi Lauritsen og Eirikur Joensen - mynd: Jákup Jørgensen
Í kamarinum - Sigfred Egholm og Sigurd Haraldsen - mynd: Jákup Jørgensen
Vesturvón í Grimsby - mynd: Ray Woodmore
Í messuni - Hans Jacob Guttesen og Heðin Hansen - mynd: Dávur Holm
Vesturvón við kai - Mynd: Jógvan Jacobsen
Dimmalætting 1978
Í radiorúminum - Tummas í Garði - mynd: Jørleif Joensen
Tunnusláing á fastalávint - f.v.: Birgir Sivertsen, Eyðun á Bergi, Kári í Garði og Jim Sonni Guttesen klárur at spula kattakongin - mynd: Jørleif Joensen
Eftir posti frá Nónhamar - mynd: Kári í Garði
Vatnkríggj á dekkinum - mynd: Jóhan Páll Joensen
Vesturvón fulla last og fult av greipum 1980 - mynd: Kári í Garði
Greipur verða hongdar upp - f.v.: Jógvan Syderbø og Heðin Hansen - mynd: Jóhan Páll Joensen
Hanga greipur upp - f.v.: Heðin Hansen, John Jacobsen, John William Joensen - mynd: Jóhan Páll Joensen
Frammi á bakkanum og hanga greipur upp - Kári í Garði - mynd: Jóhan Páll Joensen
Vesturvón við kai - mynd: Jógvan Jacobsen
Vesturvón í Grimsby við fullari last - mynd: Kári í Garði.

Vesturvón seldur til Bretlands.

Í 1986 verður avgerð tikin um at byggja ein nýggjan Vesturvón, skipið verður selt til trolarafelagið T.Boyd-Line í Hull í Bretlandi, søluprísurin er knappar 30 milliónur krónur. Vesturvón fær nýtt navn Arctic Ranger  Vesturvón kostaði 11 milliónir at byggja í 1969. Seinasta heila árið til fiskiskap -1985- seldi Vesturvón fyri 32 milliónir krónur, tað var met hjá skipinum.

Driftin av trolaranum skuldi vera tann sama, botnfiskaveiða og flakaskering og frysting umborð, fiskiskapur í Barentshavinum, Norðsjónum og Flemmish Cap.

Tískil vildi bretska reiðaríði hava føroyingar við tað fyrstu tíðina, eftir at teir yvirtóku skipið.

Arctic Ranger H155 - mynd: Mark Stopper

Skiparin á Vesturvón tey seinastu árini áðrenn hann bleiv seldur í 1986, Jóhan Páll Joensen greiðir soleiðis frá um tíðina við Arctic Ranger:

Vit vóru 7 mans, Árni Joensen, ? Matras, Niels Jacob Mortensen, Heðin Hansen, Torman Niclasen, Kári í Garði og Jóhan Páll Joensen, sum vóru við eingilsmonnum tað fyrstu tíðina. Vit blivu heintaðir á flogvøllinum í Vágum av lítlum flogfarið, sum fleyg okkum umvegis Sumburgh Head, Wick, Edinburgh til Hull.

Tað fyrstu tíðina fiskaðu vit upsa í Norðsjónum. Síðan var fari til New Foundlands at fiska tosk. Eingilsmennirnir vóru fittir at vera saman við, men gjørdu tað mesta ørvísi enn vit høvdu gjørt áður. Vit vóru sokallaðir ”adviser” tvs. ráðgevar á teimun ymsu postunum: á brúnni, á dekkinum, á fabrikkini og í maskinrúminum. Tá Jóhan Páll var umborð fyrra partin av túrinum, kallaðist skiparin Paul Wheeldon, ein yngri maður. Tá eini 3 vikur við fiskiskapið í Norðsjónum vóru av, fóru vit inn til Scrabster, tá kom ein eldri skipari umborð, tí ætlanin var at fara til New Foundlands, og hesin hevði fleiri royndir á fjarleiðum. Í Scrabster fóru Árni Joensen og eg í land, tí vit skuldu yvur til Noreg at hava byggieftirlit við nýggja Vesturvón, sum kom í 1987.

Eitt annað sum eg minnist afturá var at vit fingu ikki viðførið við okkum í lítla flogfarið, tá vit fóru úr Vágum til Hull. Viðførið bleiv sent við Mærsk Air til Noregs, tí ætlandi skuldu vit fóru úr Hull við Arctic Ranger, sum skipið nú æt, og beint upp til Noregs at taka pakning o.a. áðrenn vit byrjaðu fiskiskap í Norðsjónum eftir upsa, men hendan ætlanin var broytt. Tískil gingu vit allir í somu klæðum, -eg sjálvur í einum ljósabláum klædningi og svartaskóm- líka frá Føroyum til vit vóru í Noreg.

Við tað at eg ikki hevði ensk papírir, mátti eg ikki vera einsamallur á brúnni. Annar stýrimaður var saman við mær og hevði hann standandi ordra um: ”at taka meg av ræði, um hann yvaist í mínum avgerðum”.

Ein stuttlig tíð at minnast afturá, greiðir Jóhan Páll frá at enda.

Á brúnni á Vesturvón - Anker og skiparin Jóhan Páll Joensen - Jóhan Páll var saman við øðrum við Arctic Ranger sum ráðgevi - mynd: Jørleif Joensen

Kári í Garði sum eisini var við Arctic Ranger henda túrin og greiður soleiðis frá:

Vesturvón var seldur til Boyd Line í Hull, og við í avtaluni var, at nakrir av føroysku manningini skuldu vera við eina tíð. Nýggji Vesturvón stóð í gerð, og bleiv ikki klárur fyrr enn árið eftir, so tað var lagamanni at taka ein túr saman við eingilsmonnum.

Eg meini vit fóru avstað í august. Tá vit komu á flogvøllin í Vágum, var illveður og øll flogferðsla avlýst. Vit væntaðu tí ikki at vit fóru nakran veg tann dagin.

Men so kom ein gamal flogskipari út av vesinum, og spurdi um vit vóru klárir. Hetta var fyrstu ferð hann var í Føroyum, og hann helt helst at veðrið bara átti at vera soleiðis. Hann var vanur at flúgva í Afrika, minnist eg hann segði.

Flúgvarin var sera lítli, so vit vóru meir ella minni stappaðir inn. Eg minnist, at eg sat yvir av mínum góða og róliga skipara (Jóhan Páll), við andlitinum ímóti hvørjum øðrum. Vit fóru á flog, og tað rullaði nakað so øgiliga út eftir Sørvágsfirði. Eg var ungur og býttur tá, so eg helt tað var bara stuttligt. Eg skeitti uppá skiparan, og sá hann var líkbleikur, og helt sær fast. Eg hevði ongantíð sæð hann soleiðis áður, so hetta mátti helst vera alvorligt. Ikki veit eg vit lendu á flogvøllinum í Humberside í øllum góðum.

Enska manningin var fyri tað mesta gamlir trolaramenn úr Hull, sum høvdu verið arbeiðsleysir síðan seinasta toskakríggj (1975), tá teir vóru tveittir úr íslendskum sjógvi, eini 10-12 ár frammanundan. Teir høvdu fyri tað mesta bert roynt við síðutrolara, og høvdu ikki verið við verksmiðjuskipið. Eg minnist at teir vildu ikki tosa um toskakríggini, men tosaðu um kríggj annars: Tann eini hevði høgan status, tí pápi hansara hevði bjarga so nógvum hermonnum úr Dunkirk í 1940. Tveir høvdu verið við í Suez-krígnumí 1957. Eisini vístu teir ofta video av Falklandskrígnum, sum hevði verið 2 ár frammanundan. Ein var skoti, og kom úr Aberdeen, -hevði bara eina tonn-, og var sera ringur at skilja, ikki tí hann manglaði tenn, men hann hevði eina serliga dialekt, og helvtin av glosunum hevði eg ikki hoyrt áður. Eg haldi tær vóru nakað morrreyðar.

Tveir ungir dreingir vóru eisini við, og eg minnist at teir vóru lærlingar og fingu ikki nógva løn.

Skiparin var ein søga fyri seg. Hann var eini 60-65 ár tá, og var av tí –eg vil ikki siga góða, men – gamla slagnum. Áður hevði hann bert roynt síðutrol, og var júst farin av gamla síðutrolaranum hjá sama reiðarí, nevniliga gamla Arctic Corsair, sum liggur sum museumsskip í Hull.

Hesin skiparin tosaði ikki við vanligu manningina og gekk í klædningi, pussaðum skóm og slipsi. Fyrsti stýrimaður var ein yngri maður, og skuldi vera skipari framyvir, tað var ein fryntligur maður.

Hesa tíðina við Arctic Ranger fyrrverandi Vesturvón, fóru vit fyrst í Norðsjógvin at royna, -haldi tað mundi vara einar 14 dagar til 3 vikur- fyri at royna skipið saman við nýggju manningini.

Eftir hetta fóru skiparin Jóhan Páll Joensen og maskinstjórin Árni Joensen av skipinum, teir skuldu til Noregs at hava eftirlit við byggingini av tí nýggja Vesturvón, sum var í gerð á Aukra Verft á oynni Gossen í Møre og Romsdal fylki.

Umborð á Vesturvón - f.v.: Kári í Garði og Jógvan Syderbø - Kári í Garði var við Arctic Ranger fyrsta túrin í 1986 - mynd: Jóhan Páll Joensen

Vit hildu leiðina á Flemmish Cap. Eg sjálvur (Kári í Garði) skuldi skipa fyri á troldekkinum, Niels Jacob á fabrikkini og Matras í maskinrúminum.

Tað gekk bara hampuligt, men tá ”fíni” skipari var á brúnni, kundi tað verða lívshættisligt at vera á dekkinum. Hann var vanur at hyggja fram á dekki, og eg haldi ikki hann hugsaði um hvat fyrifórst aftanfyri.

Tað gav at bíta eina illveðursnátt í december. Flemmish Cap vísti seg frá síni ljótu síðu henda verturin. Vit tovaðu undan og arbeiddu uppá hitt trolið á dekkinum. Tað gjøridist fast í botn og skiparin tók frá, koblaði spølini í, og tað gekk bert ein lítil løta, so lá Vesturvón borðfullur av sjógvi. Vesturvón var bæði smalur og lágur, so hann kundi taka nógvan sjógv inn, um ikki rætt var atborið. Eg minnist at onkur endaði heilt frammi í tunnellini, og sjálvur hekk eg undir bátadekkinum, aftanfyri stýriborðsspæl. Vekk slapp ein ikki, so tað var bara at halda fast. Allar smálutir minnist eg ikki, men tað var skjótt at ”fíni skipari” hevði slitið allar trolgreiðirnar undan.

Sjógvurin fjarðaði av skipinum, men øðin inni í mær fløddi. Tá eg slapp vekk fór eg beina leið upp á brúnna, og loysti allar tær ljótastu glosirnar av, eg hevði lært hesar tríggjar mánaðirnar eg hevði verið umborð. Skiparin segði einki, tó haldi eg at hann skilti boðskapin, um ikki alla glosurnar. Øðin fjarðaði tó, og vit fingu notera eina knattstøðu.

Eg fór niður aftur á dekkið at rigga eitt dregg til, meðan 1. stýrimaður kom á brúnna at hjálpa skiparanum. Tað gekk ikki leingi, so høvdu vit fast í trolinum, og áðrenn náttin var liðin, lá trolið aftur á dekkinum. Tá minnist eg, at skiparin var so hjartans fegin, at hava fingið trolið aftur. Hann kom niður undur við einari fløsku av Brandy, og einum vatnglasið. Tað frívaktina svóvu vit bæði væl og leingi.

Eingilsmenn høvdu ein annan holdning til rang og reinføri umborð. Vanligi dekkarin fór ikki upp á brúnna, og so slettis ikki fyri at skelda.

Teir vaskaðu líka nógv sum vit, men vóru nokk meira fuskutir, eg haldi at tað bleiv bara skitnari. Eitt var betur: Og tað var morgunmaturin. Speilegg, røregg, bacon, pylsur, bønir og annað gott – hvønn morgun.

Vit vóru fleiri umborð, sum dámdu væl at ”gramsa”. Vit tóku fyri givið at ”fíni skipari” legði inn í Føroyum við okkum á veg heim av Flemmish Cap, so tá ein góður kalvi –eini 80 pund- lá í pavninum, kundi eg ikki halda mær, og leyp aftaná honum. Eg fekk hann frystan, so fekk ein tað burtur úr túrinum fyrr enn ikki.

Vit fóru at sigla heim av Flemmish Cap, stutt undan jólum, og royndu vit at fáa skiparan at seta okkum av í Føroyum. Men hvat? skiparin valdi at sigla framvið Føroyum og legði ikki inn. Hann legði stilt uttanfyri Aberdeen, ein loðsbátur kom út eftir okkum og tí nú væl skilliga skotanum (við einari tonn).

Men kalvan skuldi eg hava heim við, kostað hvat tað vildi. Frysti kalvin bleiv latin í mína skipstroyggju, vendi oljudansinum og smoygdi kalvan niður í, og surraði armar og botn sum fragast. Restin av viðførinum fór í klæðssekkin. Tað var ikki sørt teir líktust, kalvin og klæðsekkurin.

Kalvin fór fyrstur niður í loðsbátin tá vit komu til Aberdeen, og hann fór fyrstur á viðførisbandi, tá vit checkaðu inn í Aberdeen. Snøgga daman aftanfyri diskin, spurdi meg hvat hatta var var. Nú vóru góð ráð dýr. Skuldi eg lúgva ella siga sannleikan. ”Halibut” svaraði eg stutt, og lyfti í kragan á oljudansinum, so gronin á kalvanum kom undan. Daman helvti seg undan, snerkti, og tað kom eitt líti fýs frá henni. Men hon trýsti á tann grøna knøttin, og har fór kalvin trallandi eftir viðførisbandinum í Aberdeen, eg sá hann ikki aftur fyrr enn í Vágum. Eg rokni ikki við tað hevði gingið í 2016.

Vit flugu yvir Manchester og Keypmannahavn heim til Føroyar, og vóru heima 22. ella 23. december 1986.

”Ein minniligur túrur var at enda komin” greiðir Kári í Garði frá.

Kári skoytir uppí endan: Eitt haldi eg, eg skal nevna um hendan túrin afturat. Eivind Niclasen, sáli, sum var ein sera góður reiðari, hevði nokk avtala við eingilsmennirnar, at vit skuldu avroknast eftir føroyskum sáttmála. Tað vísti seg at vera nógv betri treytir enn restin av manningini hevði, og tað eingilska reiðaríði var trekt at avrokna okkum føroyingar sum vóru við. Eivind spurdi ofta um pengarnir vóru komnir, og hann gavst ikki fyrr enn tað var í ordan.

Arctic Ranger H155 ávegis út frá Hull - mynd: Malcom Fussey
Málningur av Arctic Ranger, mynd av Vesturvón úr sama vinkli - Málningur: Peter Green - mynd: Kári í Garði
Arctic Ranger - mynd: Steve Farrow

Arctic Ranger fyrrverandi Vesturvón seldur úr Bretlandi

Í 1998 verður Arctic Ranger seldur úr Hull. Og er søgan hjá Vesturvón spennandi frá 1969 og fram eftir, so gerst hon ikki minnið spennandi árini eftir 1998.

Árini eftir ’98 hvørvur skipið, sum inn í ein hvirvilstreym av mistonkiligum skiftandi feløgum og eigarum, undrunarverdar skipaskrásetingar og er á ferð í suðurhøvum í ørindum, ið ikki tola dagsins ljós.

Í 1998 verður Arctic Ranger seldur úr Hull - mynd: Jónleif Joensen
Nýggja navnið er Rubin, skrásettur á St.Vincent í Karibisku oyggjunum - mynd: Jónleif Joensen

Á svartalista hjá CCAMLR sum sjóðrænara-fiskiskip.

Tað var í 2011 at undirritaði byrjaði at savna saman myndir av skipum í Vágum. Tað var í samband við hetta granskingar arbeiði at tað bleiv kannað hvat var blivi av góða gamla sørvágstrolaranum Vesturvón frá 1969, eg visti um at fyrra  heimasíðan hjá  Jóanis Nielsen hevði umrøtt Vesturvón við navninum Typhoon, og út frá tí, mátti skipið vera selt úr Hull, tí tá æt tað Arctic Ranger við havnakenningsnummarinum H155 og heimstaði í Hull í Onglandi.

Og tað gekk merkverdiga lætt fyri at leita ymiskt tilfar fram á netinum, ja tað mest ótrúliga. Nøvn sum Rubin, Typhonn, Kuko komu undan kavi og Arctic Ranger skuldi eitast at vera seldur til Ruslands og hevði fingið navnið Rubin, hetta var kanska so, men felagið var á Kypros og Rubin var skrásettur á St.Vincent í Karibisku Oyggjunum, reiðaríði æt Boyd Line Management, so tað er ógvuliga nærliggjandi at halda at Hull-reiðaríði Boyd Line Ltd, hevði ein fingur við í spælinum, tá skipið skifti navn í 1998, í hvussu er fram til 2000.

Fyrrverandi Vesturvón, nú Rubin, hevur fingið reyðan lit, og hevur fingið eina umfatandi umbygging frá trolara til línu/garnaskip, millum annað eru samson postarnir tiknir vekk - mynd: CCAMLR

Í mars 2000 fær Rubin nýggjar spanskar eigarar og tað er frá 2000 at tað rættuliga tekur dyg á  seg við navnabroytingum, eigaraviðurskiftum, heimstaði osv. Men sum longu nevnt omanfyri var nógv tøkt á netinum, myndir av skipinum í ymsum litum, nøvnum, trolara eyðkennini t.d. samson postarnir vóru skornir av skipinum, og skipið blívur umbygd til línu/garnafiskiskap, tí á myndum sæst dragilúka frammi í stýriborðssíðu.

Niðanfyri sæst eitt yvirlit sum er sett saman síðan 2011, tað skal takast við fyrivarni, tí daglidagurin hjá eigarunum aftanfyri var dokumentfals og tað var ikki lætt at vita um skipið bar tað navnið sum tey seinastu skipaskrásetingar pappírini (tjóðskaparbrævið) søgdu. Tað evsta skjalið hjá einum skipið er Tjóðskaparbrævið , sum er at meta við skrásetingarskjalið hjá einum bili.

Reyðmálaði Rubin hevur fingið dragihol við línu/garnaspælið frammalaga í stýriborð - mynd: CCAMLR

Skrásetingar yvirlit frá 1969 til 2013.

1969 mars – Vesturvón VA200, Sørvág (XPRV) – P/F Vesturvón, Sørvági

1986 januar – Arctic Ranger H155, Hull – Boyd Line Ltd. (GHMA) - Bretland

1998 oktober – Rubin, St.Vincent & the Grenadines (J8VL5) – Boyd Line Management, Kypros

2000 mars - Rubin, St.Vincent & the Grenadines (J8VL5) – Muniz Castinera, Spanien

2002 januar – Rubin, Port Victoria, Seychellurnar (xxxx) – Southern Shipping Ltd., San Juan, Pontevedera, Spanien

2003 mai - Typhoon I, Belize (V3BK3) - Visatur Holding Inc., Vigo, Spanien (eigari: Estelares S.A., Panama)

2004 januar – Typhoon I, Togo (5VTN6) – Visatur Holding Inc., Vigo, Spanien (eigari: Estelares S.A., Panama)

2006 august - Typhoon I, Togo (5VTN6)

2010 apríl – Typhoon I, Togo (tikin úr skráseting í Togo) – eigari á Seychellunum

2010 apríl - Typhoon I, Togo (tikin úr skráseting í Togo) – Royal Marine and Spares Nigeria Ltd., Nigeria

2010 december – Thunder, Nigeria (5NTV)

2011 mars - Thunder, Nigeria (xxxx)

2011 september - Thunder, Nigeria (xxxx) - Visatur Holding Inc., Vigo, Spanien (eigari: Estelares S.A., Panama)

2012 februar - Thunder, Nigeria (xxxx)

2012 apríl - Thunder, Nigeria (xxxx)

2012 juli – Wuhan No.4, Mongolia (JVAY9)

2012 august – Thunder, Nigeria (5NTV)

2012 august – Kuko, Mongolia (JVHL4)

2012 oktober – Thunder, Nigeria (5NTV) – Felicite Shipping Corporation, Seychellurnar

2012 oktober – Wuhan N 4, Mongolia (JVAY9)

2013 februar – Thunder, Nigeria (xxxx)

Typhoon I fyrrverandi Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: Roger Haugen
Typhoon I fyrrverandi Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR

Rubin/Typhoon I/Thunder/Kuko er á svartalista hjá konventiónini CCAMLR sum stendur fyri ”Convention for the Conservation of Antarctic Marine Living Recourses” frá 2006.

Leysliga umsett: ”Avtala um at varveita lívið í sjónum í Antarktiska økinum”

Og felagskapurin Greenpeace hevur eisini skipið á sínum svartalista um somu tíð. Ein felagsskapur ið kallast SEAFO (South East Atlantic Fisheries Organisation) sum eisini roynur at verja fiskastovnarnar í økinum hevur eisini Rubin/Typhoon I/Thunder/Kuko á einum svartalista, saman við einum ótali av øðrum skipum sum dríva ránsveiðu í Suður Eystur Atlantshavinum.

Typhoon I fyrrverandi Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Typhoon I fyrrverandi Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Typhoon I fyrrverandi Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR

Patagonian Toothfish

Fiskiskapurin talan er um er garnaveiða eftir patagonisku tannfiskið (Patagonian Toothfish).

Ein fiskur sum heldur til heilt niður á 3500 metrar dýpið, patagonisku tannfiskur kann viga upptil 150 kg og ein nógv eftirspurd rávøra hjá fiskakeyparum runt alla verina.

Tað var Kjell Inge Røkke- felagið American Seafoods, sum vóru teir fyrstu at satsa uppá fiskiskapin eftir patagonisku tannfiskið, tað var við trimun skipum í Argentinsku sjógvið. Tíðindi um tað ”hvíta gullið” í Suður Atlantshavið frættust, og skjótt var ein stóru floti av serliga norskum skipum í Suður Atlantshavið, fleiri av hesum skipum vóru undir illgruna fyri at fiska ólógliga eftir tí ”hvíta gullinum”. Tað var soleiðis at konventiónin CCAMLR sá dagsins ljós.

Patagonian Toothfish - Dissostichus eleginoides - Patagoniskur tannfiskur - eisini nevnur "Tað hvíta gullið" - mynd: CCAMLR

Og tað er hendan ránsveiða fyrrverandi Vesturvón gerst partur av, allarhelst frá 1998, men fyrstu fer skipið kemur á svartalista er í 2006, tað hendir uttanfyri Prydz Bay, við kantin av Antarktis, tað er norska Oceanic Viking, -sum er langtíðarleiga av australsku mynduleikunum til fiskiveiðueftirlit í CCAMLR-økinum-, sum rennir seg í gamla Vesturvón, sum nú hevur navnið Typhoon I og hevur Togo flagg, tað er eitt Panama-felag við loyniligum eigarum, sum stendur aftanfyri og skipið hevur ikki nakað loyvi til at fiska patagoniskan tannfisk, men teir eru staddir í altjóða sjógvið, og tískil er einki at gera við skipið. Men tað er her at gamla Vesturvón endar á svartalista og veður skrásett sum sjórænara-fiskiskip.

Eftirlýsing av Kuko fyrrverandi Thunder,Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR

Tey komandi árini frá 2006 og fram til 2012, er skipið áhaldandi at síggja í Suður íshavinum. Tað siglur undir 5 ymiskum fløggum, og tað mest uppfinningarsama er skrásetingin í Mongolia, sum er ein fjallastatur 960 km frá sjógvi. Heimstaður hjá skipinum er Ulan Bator, eigararnir/bakmennirnir av skipinum goyma seg aftanfyri feløg í Panama, Seychellunum og Nigeria. Skipið hevur 6 ymisk nøvn og kallisignal (Rubin / Typhoon 1 / Thunder / Wuhan No.4 / Kuko / Ming No.5)

Thunder fyrrverandi Ming No.5, Kuko, Wuhan No.4 Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Thunder fyrrverandi Ming No.5, Kuko, Wuhan No.4 Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Thunder fyrrverandi Ming No.5, Kuko, Wuhan No.4 Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Thunder fyrrverandi Ming No.5, Kuko, Wuhan No.4 Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Thunder fyrrverandi Ming No.5, Kuko, Wuhan No.4 Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Thunder fyrrverandi Ming No.5, Kuko, Wuhan No.4 Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Thunder fyrrverandi Ming No.5, Kuko, Wuhan No.4 Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Wuhan No.4 fyrrverandi Ming No.5, Kuko, Thunder, Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Kuko fyrrverandi Wuhan No.4, Thunder, Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Kuko fyrrverandi Wuhan No.4, Thunder, Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Kuko fyrrverandi Wuhan No.4, Thunder, Typhoon I, Rubin, Arctic Ranger, Vesturvón - mynd: CCAMLR
Wuhan No.4 - høvuðsmyndin sum bleiv brúkt til eftirlýsing av skipinum í 190 londum - mynd: Interpol

Eftirlýsing av Interpol og føroysku miðlarnir geva hesum ans.

Í byrjanini av december 2013 sendur Interpol út eina eftirlýsing av Thunder, sum verður skuldsettur fyri ránsveiðu, brot á tjóðskaparligar lógir og brot á altjóða konventiónir. Aftanfyri eftirlýsingina standa Noreg, New Zealand og Australia. Sambært Interpol hava eigararnir av Thunder forvunnið meiri enn 60 milliónir dollars (umleið 400 milliónir Før. kr) uppá ólógligan fiskiskap, síðan skipið kom á svartalista í 2006 og enn hevur eingin makta at steðga skipinum.

 

Vit lýstu málið á facebook-síðuni ”Siglingarsøgan í Vágum” hjá vagaskip.dk í december 2013, eftir at grein við mynd av Thunder var í norskum miðli, har stóð einki nevnt um Vesturvón ella Arctic Ranger, men skipið var ikki til at taka feil av, og nú var gamli Vesturvón eftirlýstur av Interpol (myndin omanfyri) og føroysku miðlarnir tóku hetta eisini upp at venda og lýstu málið.

Fleiri myndir í samband við eftirlýsing

Í samband við eftirlýsingina hjá Interpol í 190 blivu 7 aðrar myndir almannakunngjørdar. Her síggjast enn spor eftir Vesturvón á skrokkinum, sí myndir niðanfyri

Wuhan No.4 við kai í Singapore - eftirlýstur av Interpol í december 2013 - mynd: Interpol
Wuhan No.4 við kai í Singapore - eftirlýstur av Interpol í december 2013 - mynd: Interpol
Dragiholið sum bleiv gjørt eftir 1998 - Wuhan No.4 við kai í Singapore - eftirlýstur av Interpol í december 2013 - mynd: Interpol
Sporini eftir navnabókstavunum síggjast enn - VESTURVÓN niðast og ARCTIC RANGER ovast - Wuhan No.4 við kai í Singapore - eftirlýstur av Interpol í december 2013 - mynd: Interpol
Havnakenningsbókstavirnir VA200 hjá Vesturvón mitt í myndini, ovast hómast H155, bókstavirnir hjá Arctic Ranger - Wuhan No.4 við kai í Singapore - eftirlýstur av Interpol í december 2013 - mynd: Interpol
Skjøldurin frammi á bógnum er tann hjá Arctic Ranger, har stendur MC fyri hvat??. Vesturvón hevði skjøldur við VS (Vesturvón Sørvágur) - Wuhan No.4 við kai í Singapore - eftirlýstur av Interpol í december 2013 - mynd: Interpol
Frammsíðan av brúnni - Wuhan No.4 við kai í Singapore - eftirlýstur av Interpol í december 2013 - mynd: Interpol

Jógvan Hugo Gardar hevði eina sera góða research-grein á portal.fo við yvirskriftini ”Føroyskur trolari gjørdist havsins bandittur” eg havi valt at endurgeva research-greinina, sum kom til nakað tað sama úrsliti, sum undirritaði kom til í 2011, tað vóru bara fleiri upplýsingar, tí árini vóru nú fleiri.

Greinin:

Føroyskur trolari gjørdist havsins bandittur

Hann var ein stoltleiki hjá føroysku trolaravinnuni. Trolarin frá 1969 og sum bar navnið "Vesturvón" tey árini hann var undir føroyskum flaggi var grundarsteinurin undir reiðarínum sum gjørdist ein berandi fyritøka í Sørvági.

Í dag er hann jakstraður av Interpol fyri at hava fiskað ólógliga í áravís.

Fyrr var gamli "Vesturvón" ein stoltur trolari sum fiskaði í Barentshavinum, men nú er hann ein jakstraður bandittur á teimum stóru høvunum. Í áravís hevur verið roynt at steðga ránsvinnuni hjá hesum trolaranum, sum hevur skift navn og flagg fleiri ferðir síðani 1998.

Ólógligur fiskiskapur í Suðuríshavinum
Síðani 2006 hevur hann staðið á sokallaða IUU-listanum hjá økisfelagsskapinum CCAMLR, ið millum annað hevur ábyrgdina av at samskipa fiskivunnuna í einum risa altjóða øki.

Tað eru nógv ár síðani hann er sæddur í Barentshavinum. Í áravís hevur hann fiskað ólógliga í Suðuríshavinum. Havøkið er risastórt og eftirlitið er trupult í hesum økinum. Men seinnu árini hava tey londini sum hava rættindir í hesum økinum gjørt meir við at steðga ránsvinnuni. 

Noreg hevur í ár valt at ganga á odda í arbeiðnum móti ránsvinnuni. Arbeiði at steðga ólógligu fiskivinnuni í Norðurhøvum, tað er norðari parturin av Atlantarahavinum og norður og eystur gjøgnum Barentshavið, hetta arbeiði er eydnast, og flaggleysu bandittarnir eru ikki á hesi leiðini longur. 

Ólóglig veiða fyrikemur, men ikki so umfatandi sum tað var fyri nøkrum fáum árum síðani. Arbeiði at steðga hesi ólógligu veiðuni bleiv millum annað samskipað gjøgnum økisfelagsskapin NEAFC, har Kjartan Hoydal sat sum dagligur leiðari. Nú halda norðmenn at tíðin er komin at fara eftir bandittunum í Suðuríshavinum.

Eftirlýstur í 190 londum
Hósdagin gav norska stjórnin Interpol boð um at eftirlýsa "Thunder", ið er tað navnið trolarin eftir øllum at døma kallast í dag. Interpol hevur sent eftirlýsingina út til øll 190 limalondini. 

Norski fiskimálaráðharrin, Elisabeth Aspaker, sigur í hesum sambandinum at trolarin fremur umfatandi ránsveiðu eftir fiski í Suðuríshavinum, og hon vil hava steðga hesum skjótast til ber. Royndirnar at steðga trolaranum við vanligum eftirliti ber ikki á mál, tí verður Interpol tikið við í leitingini.

Trolarin er millum annað undir mistanka fyri at hava fiska patagoniskan tannfisk ólógliga í fleiri ár. Hesin serligi fiskurin, ið er at finna í Suðuríshavinum, er ein hóttur stovnur. Fiskurin veksur spakuliga, og veiðan eftir honum má vera varislig fyri ikki at oyðileggja stovnin. Hetta leggja havsins bandittar einki í, og fiska hendan fiskin tí keyparar geva nógv fyri hann.

Eitt putlispæl at fylgja í kjalarvørrinum
Gamli "Vesturvón" er bygdur á skipasmiðjuni í Ulsteinvik í Noregi í 1969. Hann fór úr føroyska flotanum í 1986, tá trolarin bleiv seldur til Onglands. Hann silgdi undir bretskum flaggi til 1998.

Men síðani gerast eigaraviðurskiftini meir ógreið, og seinastu árini hevur hann skift navn, eigara og flagg skjótari enn møguligt er at fylgja við sjálvt hjá royndum eftirlitisserfrøðingum.

Søgan hjá "Vesturvón" er løtt at fylgja frá 1969 til 1998, men so kemur skjótt fløkja í, og tað gerst bara truplari og truplari at rekja hendan fløkjustampin av eigarum.

Nøvn á trolaranum:

1969 – Vesturvón, Føroyar
Januar 1986 – Arctic Ranger - Stórabretland
Oktober 1998 - Rubin - St. Vincent
Januar 2002 - Rubin - Seychellurnar
Mai 2003 - Typhoon I, Belize
Januar 2004 - Typhoon I, Togo
Apríl 2010 - Typhoon I, strikaður í skipaskrásetingini í Togo
Juli 2012 - Wuhan No. 4, Mongolia
August 2012 - Thunder, ókent flaggland
August 2012 - Kuko, ókent flaggland
Oktober 2012 - Thunder, Nigeria
Oktober 2012 - Wuhan N 4, Mongolia
Apríl 2013, Thunder, Nigeria
Apríl 2013, Wuhan 4, Mongolia

Tað er heldur ikki so einfalt at fylgja við hvør sum eigur trolaran.

Interpol hevur hetta yvirlitið sum tó ikki er fullfíggjað:

Oktober 1998 - Boyd Line Ltd, Stórabretland
Mars 2000 - Muniz Castinera S.L., Spania
Januar 2002 - Southern Shipping Ltd, Spania
Mai 2003 - Vistasur Holding, Spania
Apríl 2010 - Estelares S.A., Panama/Felicite Shipping Corp., Seychellurnar
Oktober 2012 - Felicite Shipping Corp., Seychellurnar
Juni 2013 - Royal Marine and Spare Nig.
Limited, Nigeria
August 2013 - Estar Fisheres Cor, ókent 

Greinin endar – skriva hevur Jógvan Hugo Gardar / portal.fo

Vesturvón í Grimsby í 1985 - mynd: Simon W.P.

Skrásetingar yvirlit frá 1969 og fram til 2015 tá skipið sakk.

1969 mars – Vesturvón VA200, Sørvág (XPRV) – P/F Vesturvón, Sørvági

1986 januar – Arctic Ranger H155, Hull – Boyd Line Ltd. (GHMA) - Bretland

1998 oktober – Rubin, St.Vincent & the Grenadines (J8VL5) – Boyd Line Management, Kypros

2000 mars - Rubin, St.Vincent & the Grenadines (J8VL5) – Muniz Castinera, Spanien

2002 januar – Rubin, Port Victoria, Seychellurnar (xxxx) – Southern Shipping Ltd., San Juan, Pontevedera, Spanien

2003 mai - Typhoon I, Belize (V3BK3) - Visatur Holding Inc., Vigo, Spanien (eigari: Estelares S.A., Panama)

2004 januar – Typhoon I, Togo (5VTN6) – Visatur Holding Inc., Vigo, Spanien (eigari: Estelares S.A., Panama)

2006 august - Typhoon I, Togo (5VTN6)

2010 apríl – Typhoon I, Togo (tikin úr skráseting í Togo) – eigari á Seychellunum

2010 apríl - Typhoon I, Togo (tikin úr skráseting í Togo) – Royal Marine and Spares Nigeria Ltd., Nigeria

2010 december – Thunder, Nigeria (5NTV)

2011 mars - Thunder, Nigeria (xxxx)

2011 september - Thunder, Nigeria (xxxx) - Visatur Holding Inc., Vigo, Spanien (eigari: Estelares S.A., Panama)

2012 februar - Thunder, Nigeria (xxxx)

2012 apríl - Thunder, Nigeria (xxxx)

2012 juli – Wuhan No.4, Mongolia (JVAY9)

2012 august – Thunder, Nigeria (5NTV)

2012 august – Kuko, Mongolia (JVHL4)

2012 oktober – Thunder, Nigeria (5NTV) – Felicite Shipping Corporation, Seychellurnar

2012 oktober – Wuhan N 4, Mongolia (JVAY9)

2013 februar – Thunder, Nigeria (xxxx)

2013 apríl – Thunder, Nigeria (5NTV)

2013 apríl – Wuhan 4, Mongolia (JVAY9)

2013 juni - Thunder, Nigeria (5NTV) - Trancoeiro Fishing S.A. Canela Shipping Ltd. (eigari: Royal Marine and Spares Nigeria Ltd., Nigeria)

2013 august – Thunder, Nigeria (5NTV) – Estar Fisheries Cor 

2013 september – Ming No 5, Mongolia (JVAW5)

2013 oktober – Thunder, Nigeria (5NTV)

2013 november – Ming No 5, Mongolia (JVAW5)

2014 apríl – Ming No 5, Mongolia (JVAW5) – World Marine Navigation S.A.

2015 december – Thunder, Nigeria (5NTV) - Trancoeiro Fishing S.A. Canela Shipping Ltd. (eigari: Royal Marine and Spares Nigeria Ltd., Nigeria)

2015 mars – Thunder, Lagos, Nigeria (5NTV)

2015  - Tann 6.apríl. sakk Thunder vestur úr Ekvatorial Guinea, Afrika.

 (Við fyrivarni)

Tikin í Malaysia við navninum Ming No.5

Um mánaðarskifti mars/apríl 2014, bleiv eitt skip við navninum Ming No.5 tikið í arrest í Malaysia. Í lastini vóru millum 100 og 150 tons av fiskið. Tað vísti seg at hetta var Thunder sum enn einaferð hevði skift samleika.

Nú hildu londini sum høvdu biði um arrest av skipinum  -Noreg, New Zealand og Australia- við norska fiskimálaráðharranum Elisabeth Aspaker á odda, at hetta var ein sigur í stríðnum ímóti sjórænarunum í Suður Íshavinum. Men eftir at hava fingið eina bót uppá 550.000 norskar krónur, fyri brot á landsins fiskiveiðulógir, hevði Ming No.5/Thunder frítt at sigla avstað við síni virðismiklu last.

Tað er ikki loyvi at fongsla manning á útlendskum skipum, sambært Altjóða Havrættar-sáttmálanum. Men bøtur kunnu skrivast út, og eftir at bótin er goldin, hava skip og manning frítt at fara.

Tað vísti seg at skipið var ”skrásett” bæði í Mongolia og Nigera samstundis. Skiparin uppgav fyri malaysisku mynduleikunum at skipið æt ”Ming No.5” og hevði flaggið hjá fjallalandinum Mongolia. Upplýsingarnir um eigararnar av skipinum vóru: World Maritime Navigation, sum kundi sporast til Panama.

Ein lýsing av skipinum tá Ming No.5 blívur eftirhildin í Malaysia í mars/apríl 2014 - mynd: Interpol
Ein lýsing av skipinum tá Ming No.5 blívur eftirhildin í Malaysia í mars/apríl 2014 - mynd: Interpol (Vesturvón sæst á skipssíðuni)

Mynduleikarnir í Mongolia vátta at ”Thunder” hevur verið skrásett Mongolia, men kenna einki til ”Ming No.5” og ” World Maritime Navigation”.

Mongolsku mynduleikarnir kundu vátta at skipið einaferð var skrásett í Mongolia við navninum ”Kuko” og eigari var ”Estelares”, tað var 26. november 2010.

Teir greiða víðari frá at, at tá teir fingu at vita at skipið fekst við ólógligan fiskiskap, bleiv tað strikað úr Mogolsku skipaskrásetingini, tað var tann 1. februar 2011. Og Mongolia skrásetur ikki skip longur, tað eru ov nógvar trupuleikar, siga Mongolsku mynduleikarnir at enda.

Bara 10 dagar áðrenn skipið kom til Malaysia við navninum ”Ming No.5”, hevði eitt eftirlitisflogfar hjá Australia sæð skipið í Indiska Havinum, og tá æt tað ”Thunder” og hevði nigerianskt flagg.

Og bara fáar mánaðir eftir vitjanina í Malaysia, var skipið aftur sætt í Suður-Íshavinum við navninum ”Thunder”.

Ein lýsing av skipinum tá Ming No.5 blívur eftirhildin í Malaysia í mars/apríl 2014 - mynd: Interpol
Bob Barker og Sam Simon jagstra Thunder decemeber2014/januar/februar/mars/apríl2015 - mynd: Simon Ager

Tann seinasta jagstranin av veiðitjóvinum Thunder – fyrrverandi Vesturvón.

Í december 2014 er Sea Shepherd í Suður-Íshavinum við skipinum Bob Barker, skipari er Peter Hammerstedt (kend nøvn í Føroyum av øðrum ávum).

Endamálið er at jagstra veiðitjóvar, og felagsskapurin hevur higartil, síðan stovnan søkt 10 skip og rent inn í sjey skip í øðrum sambandi. Hesin túrurin ella ekspeditiónin hjá felagsskapinum kallast ”Operation Icefish” og størsta ynski er at finna Thunder, skipið sum eingin hevur sæð teir seinastu 2 mánaðirnar.

Bob Barker hevur finnur Thunder á Banzare-bankanum - mynd: Simon Ager

Jagstranin eftir Thunder byrjar.

17. december 2014 klokkan 21:18 kunnu tey umborð á Bob Barker staðfesta at tey hava funnið Thunder frá Lagos, teir eru 15 døgn frá nærmastu havn, og hava funnið Thunder á tí mest avsíðis liggjandi partinum av Suður-Íshavinum, ein ís-oyðimørk ið kallast Banzare-bankin.

Thunder er tað mest umtalaða av øllum veiðutjóvunum og skipið er eftirlýst um allan heimin, er á svartalista og er jagstra tey seinastu 9 árini. Skiparin á Bob Barker kallar á Thunder og boðar teimun frá at teir fiska ólógliga, í økinum kallað CCAMLR region 58.4.2 og at teir eru eftirlýstir av Interpol. Aftursvarið er at teir hava veiðuloyvi, hava nigerianskt flagg og at teir sigla í altjóða sjógvi, og at teir fiska ikki í løtuni men eru ávegis. Thunder fer inn í ísin og Bob Barker er í hølunum á teimun, við hesum er heimsins longsta og mest slítandi jagstranin á heimshøvunum í søguni byrja.

Tað kemur at vísa seg at jagstranin hjá Bob Barker eftir Thunder er heimsmet, hon byrjaði 17. december 2014 og endaði 6. apríl 2015, og vardi tískil í 110 dagar.

At byrja við siglir Thunder undan inni í ísinum, teir eru á veg til ”ongastaðni”, tí møguleikarnir blíva færri og færri sum dagarnir ganga. Mynduleikarnir í Mozambique vilja arresterða Thunder um teir koma inn í teirra sjógv og Bob Barker er eftir Thunder. Jagstranin er ein spurningur um hvør klárar at halda longst á, tað er ein spurningur um hvat er eftir av útgerð umborð, so sum proviantur, vatn, diesel og so toli at blíva við. Thunder siglur runt við skiftandi ferð, ymiskum kósum og ætlanum, hetta er hvørja ferð eftir middag, tvs. eftir vaktarskifti á brúnni.

Í Indiska Havinum byrja Thunder aftur at seta gørn og draga - mynd: Simon Ager

Jagstranin heldur fram inn í Indiska Havið. Tann 19. februar fær Bob Barker proviant, vatn og diesel frá Sam Simon, eitt annað skip hjá felagsskapinum, hetta ger at Bob Barker kann halda áfram við jagstranini av Thunder. Tá jagstranin er inni i 51inda døgnið, byrja Thunder aftur at seta gørn, teir eru nú staddir á Melville bankanum sum er í ein útsynning í Indiska Havinum. Tað endar við at Bob Barker siglir inn fyri Thunder, men tá setur Thunder fulla ferð á og setur kós beint á Bob Barker, Thunder er størri skip og tískil noyðist Bob Barker at bakka, fyri ikki at vera silgdur niður, kvøldið eftir hendir tað sama.

Tað endar við at Bob Barker siglir inn fyri Thunder - mynd: Simon Ager
Eftir eitt tíðarskeið har skipini hava ligið í einum havøkið ímillum Afrika og Australia, setur Thunder knappliga kós norðeftir

Eftir eitt tíðarskeið har skipini hava ligið í einum havøkið ímillum Afrika og Australia, setur Thunder knappliga kós norðeftir og setur ferð á. Tann 14. mars eru skipini bara 305 fjórðingar frá Suður-Afrikonsku strondini.

Tað vísir seg at vera ein møguleiki av steðga og taka Thunder í Suður-Afrikonskum sjógvi. Tað er um hetta mundi hernaðarvenjing har, við skipum frá Suður-Afrika og tríggjar týskar fregattir eru við í venjingini, so har eru fleiri skip sum kunnu sendast avstað, men Suður-Afrikonsku mynduleikarnir vilja hava ein arrestordra úr Nigeria, sum er tað landi Thunder stendur til at vera skrásett í. Áðrenn henda váttan er komin er onki at gera vegna juridiskar orsøkir, men tað kemur ongantíð nakar arrestordrið úr Nigeria og tískil kann Thunder bara halda fram.

Tað kemur ongantíð nakar arrestordrið úr Nigeria og tískil kann Thunder bara halda fram.
Atlas Cove, Bob Barker og Sam Simon jagstra Thunder í Guinea Buktini - mynd: Simon Ager

Skiparin á Thunder velur at halda áfram norður ímóti Namibia og Bob Barker og Sam Simon eru í hølunum á teimun. Thunder siglir longur norður og inn í Guineabuktina.

Ein yvirgang er eisini eitt fiskiskip Atlas Cove frá Australia við í jagstranini, hetta var skip sum var ávegis av skipasmiðju í Noreg til Australia. 

Um sama mundi sum teir koma í Guineabuktina tann 18.mars, koma boð úr Nigeria um at Thunder er strikaður úr teirra skipaskráseting, og hava við hesum kvitta seg við trupuleikan. Við hesum er Thunder eitt skip uttan heimstað og nú stendur øllum londum frítt at arrestera tað statsleysa skipið.

18.mars, koma boð úr Nigeria um at Thunder er strikaður úr teirra skipaskráseting.
Bob Barker og Sam Simon jagstra Thunder - mynd: Simon Ager

Teir seinastu dagarnir hjá Thunder.

29. mars 2015: Thunder, Bob Barker og Sam Simon liggja framvegis í Guineabuktini, teir hava eina fer uppá 5 míl og kós í ein landsynning.

30. mars 2015: Thunder broytir kós og stevnur eystur yvir ímóti Nigeria, við 5 míla ferð og 960 fjóðringar úr býnum Lagos í Nigeria, Bob Barker er enn í hølunum á teimun. Sam Simon hevur aftur lati proviant, vatn og diesel til Bob Barker og Sam Simon gevst fyribils í jagstranini eftir Thunder.

31. mars 2015: Thunder siglir enn ímóti Nigeria við 5 míla ferð og 850 fjórðingar úr Lagos. Bob Barker fylgir við.

1. apríl 2015: Tað eru nú 105 dagar síðan jagstranin byrjaði, Thunder hevur enn kós móti Nigeria og er 735 fjórðingar úr Lagos. Við Bob Barker aftaná.

2. apríl 2015: Thunder hevur enn kós móti Nigeria og er 620 fjórðingar úr Lagos. Við Bob Barker aftaná.

3. apríl 2015: Thunder hevur enn kós móti Nigeria og er 495 fjórðingar úr Lagos. Við Bob Barker aftaná.

4. apríl 2015: Thunder broytur nú kós og siglir nú ímóti Ekvatorial Guinea við 5 míla ferð. Thunder er 390 fjórðingar úr Lagos, 295 fjórðingar úr oyggjunum Sao Tome og 475 fjórðingar úr Ekvatorial Guinea. Við Bob Baker aftnaá.

5. apríl 2015: Thunder nærkast Ekvatorial Guinea og er í teirra sjóøkið. Thunder og Bob Barker eru 142 fjórðingar frá vulkanoynni Annobon, sum hoyrir til Ekvatorial Guinea, eisini er møguleiki fyri at Thunder fer til Sao Tome, sum er 179 fjórðingar frá.

Tíðliga mánamorgunin 6. apríl, um 6-tíðina fer manningin á Thunder í bjargingarbátarnar - mynd: Simon Ager

Thunder søkkur.

Tíðliga mánamorgunin 6. apríl, um 6-tíðina fer manningin á Thunder í bjargingarbátarnar, Bob Barker og Sam Simon fara til hjálpar við skjóttgangandi bátum og tekur manningina, sum telur 40, upp, tað er fínast veður á leiðini. Men tað er Sam Simon, sum tekur mannningina umborð, fyri at sleppa undan samanbrestum, ímillum manningina á Thunder og manningian á Bob Barker, sum hevur jagstra Thunder í 110 døgn.

Manningin ið telur 40 eru, 5 úr Spanien, 1 úr Portugal, 4 úr Chile og 30 úr Indonesia.

Chilenski skiparin vildi ikki av skipinum beinavegin, og ikki fyrr en um 10-tíðina mándag fyrrapart, gongur hann við til at fara av skipinum. Manningin á Thunder fór umborð á Sam Simon, manningin á Thunder bleiv seinni flutt yvir á eitt síðan fluttir yvir á eitt hernaðarskip hjá Sao Tome & Principe.

Manningin á Bob Barker ger skjótt av, og sendur 3 mans umborð á nú mannleysa skipið, fyri at trygga prógv - mynd: Simon Ager

Manningin á Bob Barker ger skjótt av, og sendur 3 mans umborð á nú mannleysa skipið, fyri at trygga prógv til eina komandi rættarsak.

Umborð sóðu teir at hurðar og lúkur stóðu opnar, so sjógvur kundi koma inn allastaðni, tað vil siga at ongi tiltøk vóru gjørd av manningi á Thunder fyri at bjarga skipinum.

Hesir 3 av manningini frá Bob Barker, tóku -navigatiónsútgerð, fiskikort, GPSara, eina teldu í radiorúminum, fartelefonir, fototól, fisk úr lastini, manningarlistar, havnapappírir frá teimun síðstu tveimun árunum og fiskireiðskap- við sær av aftur skipinum.

Alt fyri at tryggja prógv, sum skuldu handast mynduleikunum. Teir vóru umborð á Thunder í 35 minuttir.

Teir greiddu frá at ætlanin var at koma niður í maskinrúmið á søkkandi skipinum, fyri at vita um tað stóð til at bjarga, men sjógvur stóð upp undir dekki í maskinrúminum, so har var einki at gera. Tí gjørdu vit skjótt av fyri at bjarga prógvum í staðin. Teir greiddu víðari frá: Tað var myrkt umborð, men vit høvdu lummalyktir, skipið sá út til at vera vælhildi og sá út til at hava nógv ár eftir í sær, tað var ein syrgilig sjón at síggja hetta skipið fara soleiðis.

Mánadag 6. apríl 2015 klokkan 13:52 hvarv Thunder frá havsins yvirlatu og liggur nú á 3800 metra dýpið.

Tann síðsta løtan hjá Thunder áðrenn leiðin gongur niður á 3800 metra dýpið - mynd: Simon Ager
Tann síðsta løtan hjá Thunder áðrenn leiðin gongur niður á 3800 metra dýpið - mynd: Simon Ager
Tann síðsta løtan hjá Thunder áðrenn leiðin gongur niður á 3800 metra dýpið - mynd: Simon Ager
Tann síðsta løtan hjá Thunder áðrenn leiðin gongur niður á 3800 metra dýpið - mynd: Simon Ager
Thunder liggur á knattstøðu 0 gradir 20 minuttur Norð & 5 gradir 24 minuttir Eystur og liggur nú á 3800 metra dýpið. 179 fjórðingar vestur úr oyggjastatinum Sao Tome & Principe, sum liggur vestur úr Gabon í Suður-Afrika.

Hendingin tá Thunder søkkur, fær eftirspæl.

Tríggir av yvirmonnunum blivu eftirhildnir í Sao Tome, og blíva skuldsettir fyri ábyrgdarleysa drift av skipið, havdálking og dokumentfalskan og eftir eina rættarsak fáa teir tríggir dóm.

Skiparin Luis Alfonso Rubio Cataldo, 48 ár, úr Chile, maskinstjórin Augustin Dosil Rey, 46 ár, frá Galicia, Spanien og 1.meistari Luis Miguel Perez Fernandez, 43 ár, frá Galicia, Spanien.

Skiparin fekk 3 ára fongsul, Maskinstjórin 2 ár og 9 mánar fongsul og 1.meistarin 2 ár og 8 mánar fongsul.

Allir tríggjir blivu eisini dømdir at gjalda 15 milliónir euro (111 mill. før.kr.) í endurgjaldið til oyggjastatin Sao Tome & Principe fyri dálking og umhvørvisskaðar.

Taka saman um.

Og her endar útgreingin av tí einaferð so stolta farinum, sum bleiv bílagt av Lakasafoss-brøðunum í Klaksvík, ein sáttmáli sum síðan bleiv yvirtikin av sørvingum, sum lótu Vesturvón byggja á Hatlø Mekaniske Verksted í Ulsteinvik og latin eigarunum P/F Vestuvón í Sørvági í 1969.

Eitt skip sum var til stóra gleði og gagn fyri Sørvág, Vágar og Føroyar, tey 17 árini tað var í føroyska flotanum.

Ein kann lesa omanfyri um eitt skip sum til tíðir hevði tað buldrasligt og strævið, eisini undur føroyskum flaggið.

Men seinastu 17 árini bóru prísin og endaðu við lægsta felagsnevnara, skipið bleiv søkt av manningini sjálvari.

Ein av flottastu trolarunum, sum hevur verið í føroyska flotanum endaði sínar dagar, sum sjórænaraskip í Suðurhøvum og sakk á knattstøðu 0 gradir 20 minuttur Norð & 5 gradir 24 minuttir Eystur og liggur nú á 3800 metra dýpið. 179 fjórðingar vestur úr oyggjastatinum Sao Tome & Principe, sum liggur vestur úr Gabon í Suður-Afrika

janerik

Um onkur hevur okkurt at leggja afturat, tekst, myndir ella okkurt annað, kann tað lættliga leggjast inn í greinina. Til dømis er ynskiligt at fáa fatur á eini ella fleiri myndum tá Vesturvón kemur flaggskrýddur inn eftir Sørvágsfirði í '69.

Sendi tilfar og myndir til vagaskip@hotmail.com ella lat meg frætta frá tykkum.

 

Keldur: CCAMLR (”Convention for the Conservation of Antarctic Marine Living Recourses”), SEAFO (South East Atlantic Fisheries Organisation), Interpol, Sea Shepherd, Dagens Næringsliv (DN.NO), tidarrit.fo, portal.fo, JN.FO, Bygdebok for Ulstein og Hareid, Vikebladet, Johan Ottesen, Sunnmørsposten, Åge Hatlø, Ulstein Historielag, Sonni Jacobsen, Jógvan Hugo Gardar, Kári í Garði, Jóhan Páll Joensen

Áleið 200 myndir av Vesturvón og umborð á Vesturvón eru at finna á facebook bólkinum Siglingarsøgan í Vágum , trýst HER

Har manglar at seta nøvn á mennirnar á myndunum, vinarliga far inn og set nøvn. Takk fyri.

 

Viðmerkingar og rættingar kunnu gerðast niðanfyri ella send ein teldupost til vagaskip@hotmail.com

janerik

 

Aftur til byrjan                                                 Aftur til forsíðu

Skriv en ny kommentar: (Klik her)

123hjemmeside.dk
Tegn tilbage: 160
OK Sender...

Kári Mikkelsen | Svar 14.07.2017 02.01

Eg havi vid hjálp umsett hendan artikkul til Norskt, hettar tí skiparin hjá mær er frá Ulsteinvik og kendi til skipid og søguna.

Jan Erik 28.08.2017 21.05

Hey Kári, kann tú senda mær umsetingina á teldupost janerik_69@hotmail.com heilsan Jan Erik

Se alle kommentarer

| Svar

Nyeste kommentarer

28.08 | 21:05

Hey Kári, kann tú senda mær umsetingina á teldupost janerik_69@hotmail.com heilsan Jan Erik

...
14.07 | 02:01

Eg havi vid hjálp umsett hendan artikkul til Norskt, hettar tí skiparin hjá mær er frá Ulsteinvik og kendi til skipid og søguna.

...
28.06 | 22:28

Tað er John Kjærbo Eystan Á sum hevur skriva greinina, helt at Kaj P.Mortensen hevði skriva. Mistakið er rætta og eitt eftirmæli hjá Kaj er komi við eisini.

...
27.06 | 21:20

Hey hvør hevur skriva hesa greinina

...
Du kan lide denne side